Bezrobotny podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, a nie jako członek rodziny mężczyźni i kobiety ubezpieczonej z tytułu wykonywania pracy. To urząd pracy odprowadza do NFZ składkę zdrowotną. W marcu 2011 r. były pracownik uzyskał status bezrobotnego. Jego małżonka jest zatrudniona na bazie umowy o pracę i z tego tytułu podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Nie może ona jednakże zgłosić męża do Narodowego Funduszu Zdrowia jako członka rodziny. Małżonek podlega bowiem obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako bezrobotny i w konsekwencji powinien zostać zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego poprzez urząd pracy. Ten bowiem ma taki obowiązek. Status członka rodziny mężczyźni i kobiety opłacającej składkę na ubezpieczenie zdrowotne nie zwalnia z obowiązku zgłoszenia do NFZ bezrobotnych niepodlegających ubezpieczeniu z innego tytułu. Oznacza to, że w wypadku gdy konkretny bezrobotny jest członkiem rodziny mężczyźni i kobiety ubezpieczonej (przykładowo. małżonkiem pracownika, zleceniobiorcy czy mężczyźni i kobiety prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą), to podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako bezrobotny, a nie jako członek rodziny mężczyźni i kobiety ubezpieczonej. Co by się stało, gdyby zatrzymać się na chwilę i dłużej zastanowić nad tym czego właściwie obywatele oczekują, czy system ma możliwość być skuteczny, jak to mierzyć i dopiero wtedy - jak to osiągnąć za poradą systemu publicznego i systemu prywatnego. Ochrona ubezpieczeniowa uwzględniając na znaczenie zdrowia powinna dotyczyć wszystkich obywateli. Jednakże jej zasięg w wypadku ubezpieczenia na wypadek choroby różni się w znacznym stopniu w wypadku rozwiązań publicznych i osobistych. W rozwiązaniach publicznych (tworzonych z inicjatywy państwa) priorytetem jest powszechny dostęp do takiej ochrony. W zasadzie nieprosto tutaj mówić o wyłączeniu jakiejkolwiek grupy społecznej lub zawodowej. Selektywne stosowanie ubezpieczeń, np. według cenzusu majątkowego, można stosować w wypadku zapewnienia innego sposobu finansowania, choć sprawia to kłopoty społeczne powiązane z równością obywateli, metodą stygmatyzacji , a oprócz tego sytuacje, w których lepsza opieka ma możliwość być oferowana tym którzy więcej płacą. Jednakże bezwzględne stosowanie zasady powszechności sprawia kilka problemów związanych z wymogiem opłacania składek takich jak postanowienie wysokości składek, ochrona ubezpieczeniowa w wypadku nieopłacenia składki i tak dalej. Powszechność w systemie prywatnym jest trudna do osiągnięcia, gdy ubezpieczenia nie są obowiązkowe. Wtedy ze względu na przeważającą fakultatywność i komplementarność ubezpieczeń spersonalizowanych, kryterium powszechności nie będzie najistotniejszym elementem oceny. Zasięg ochrony ubezpieczeniowej jako kryterium oceny skuteczności ubezpieczenia na wypadek choroby będzie miał zatem pierwszorzędne znaczenie dla rozwiązań publicznych, mniejsze zaś w wypadku ubezpieczeń spersonalizowanych. Zasięg ubezpieczenia prywatnego jest podporządkowany kryterium użyteczności , a oprócz tego sposobności i zasadności stosowania zasady kompensaty straty , a oprócz tego miarkowania świadczenia. Powinno się jednakże zauważyć, że rozwiązania prywatne są coraz w dużej liczbie przypadków brane pod uwagę poprzez państwo przy produkowaniu systemu publicznego, dlatego kryterium to posiada coraz większe znaczenie. Skuteczność stosowania publicznego ubezpieczenia na wypadek choroby, w przypadku braku odpowiednich danych do przeprowadzenia symulacji, może być oceniona na podstawie formalnych kryteriów skuteczności i efektywności. Kluczowy zarzut, jaki można tutaj podnieść, to niespełnienie kryterium powszechności w stopniu zadawalającym - czyli brak całkowitej powszechności. W porównaniu do polskich warunków krytycznie należy ocenić adekwatność, która jest osiągnięta co najwyżej na poziomie minimum. Przy analizowaniu efektywności istotny problem stanowią: hazard moralny (wskaźnik szkodowości), wysokie koszty administracyjne (wskaźnik sprawności) , a oprócz tego stosunkowo duża redystrybucja (przy założeniu obecności składki, której wysokość jest uzależniona od zarobków). Pierwsze publiczne ubezpieczenie na wypadek choroby powstało w Niemczech pod koniec XIX w., jako jeden z elementów reformy społecznej. Jednak zmiany nadziei społecznych co do zakresu dostępności opieki zdrowotnej sprawiają, że stosowanie metody ubezpieczenia w systemie ochrony zdrowia prowadzi do licznych odstępstw i niekonsekwencji.